Co Się Zmieni W ZUS I Podatkach Od 2027 Roku – Co Już Wiadomo

Gdybyś zapytał w sierpniu 2026 roku dziesięciu przedsiębiorców, co zmieni się w ich rozliczeniach od 2027 roku, większość odpowiedziałaby: „chyba nic, przecież rok się jeszcze nie skończył”. To błąd, który kosztuje realne pieniądze, bo najważniejsze decyzje podatkowe na kolejny rok (zmiana formy opodatkowania, decyzja o zatrudnieniu pierwszej osoby, restrukturyzacja sposobu fakturowania) trzeba planować z wyprzedzeniem, a nie w grudniu, kiedy większość okien decyzyjnych już się zamyka.

Ten artykuł zbiera wszystko, co na sierpień 2026 roku wiadomo o zmianach szykowanych na 1 stycznia 2027 roku, z jasnym zaznaczeniem, co jest już praktycznie przesądzone, a co wciąż jest tylko projektem na etapie konsultacji. Będziemy go aktualizować w miarę postępu prac legislacyjnych, więc jeśli wrócisz tu za kilka miesięcy, znajdziesz zaktualizowane informacje, a nie ten sam tekst sprzed pół roku. Jeśli dopiero zastanawiasz się nad wyborem między etatem a własną działalnością, część z opisanych tu zmian warto zestawić z naszym kompletnym przewodnikiem B2B czy etat, zanim podejmiesz decyzję na dłużej niż jeden rok.

Zanim zaczniesz czytać: jak traktować te informacje

Polski proces legislacyjny ma kilka etapów, i to, na którym etapie jest dany projekt, ma ogromne znaczenie dla tego, jak bardzo powinieneś się nim przejmować już teraz:

Zapowiedź polityczna (konferencja prasowa, brak jeszcze tekstu projektu) – najmniej pewny etap. Kierunek jest znany, ale konkretne liczby i mechanizmy mogą się jeszcze zmienić, zanim cokolwiek trafi na papier w formie oficjalnego projektu.
Projekt na etapie konsultacji i opiniowania – kształt może się jeszcze istotnie zmienić, czasem nawet całe rozwiązania znikają z ustawy pod wpływem krytyki. Warto wiedzieć, ale nie warto jeszcze podejmować nieodwracalnych decyzji wyłącznie na tej podstawie.
Projekt przyjęty przez Radę Ministrów / skierowany do Sejmu – znacznie bardziej prawdopodobne, że wejdzie w życie w zbliżonym kształcie, choć Sejm i Senat wciąż mogą wprowadzać poprawki.
Ustawa uchwalona i podpisana – pewne, obowiązuje od wskazanej daty.

Większość zmian opisanych niżej znajduje się obecnie na etapie projektu (część już po pierwszych czytaniach), a nie uchwalonej ustawy, dlatego przy każdej z nich zaznaczamy status. Jeśli Twoja sytuacja jest bliska któregoś z progów opisanych poniżej, to i tak dobry moment, żeby zacząć rozmowę z księgowym, zamiast czekać na ostateczną wersję przepisów w grudniu.

Płaca minimalna 2027: wiadomo już, ile

To jedna z niewielu liczb na tej liście, która ma już konkretny, oficjalny punkt wyjścia. Rada Ministrów zaproponowała, aby od 1 stycznia 2027 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wyniosło 4950 zł brutto (wzrost o 3% względem 2026 roku), a minimalna stawka godzinowa dla wybranych umów cywilnoprawnych to 32,30 zł brutto. Związki zawodowe (Solidarność, OPZZ, FZZ) postulowały wyraźnie wyższą kwotę, nawet 5200 zł, więc ostateczna liczba, ogłaszana zwyczajowo do 15 września w Monitorze Polskim po rozmowach w Radzie Dialogu Społecznego, może się jeszcze nieznacznie zmienić w górę.

Dlaczego to ma znaczenie dla Ciebie, nawet jeśli nie zarabiasz pensji minimalnej? Bo od tej jednej liczby pośrednio zależy sporo innych progów w systemie, m.in. podstawa Preferencyjnego ZUS (30% minimalnego wynagrodzenia) czy próg, od którego nalicza się niektóre składki. Wzrost płacy minimalnej o kilkadziesiąt–kilkaset złotych oznacza więc automatyczny, choć niewielki, wzrost kosztów prowadzenia działalności nawet dla osób, które nikogo nie zatrudniają. Gdy tylko kwota zostanie oficjalnie ogłoszona, zaktualizujemy nią nasz kalkulator składek ZUS i aktualne stawki na dany rok.

Status: propozycja rządowa zaakceptowana przez stronę pracodawców w Radzie Dialogu Społecznego, ostateczna kwota do potwierdzenia we wrześniu 2026.

Ryczałt 8,5% pod znakiem zapytania – to dotyczy Ciebie, jeśli pracujesz solo

To zdecydowanie najważniejsza zmiana z perspektywy freelancera lub jednoosobowej działalności bez pracowników, a jednocześnie ta, o której najmniej się mówi poza branżowymi portalami podatkowymi.

Rządowy projekt oznaczony jako UD116 (numer z wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów, to w praktyce „numer ewidencyjny”, pod którym można śledzić losy projektu na stronie Rządowego Centrum Legislacji) przewiduje, że niska stawka ryczałtu 8,5% dla części usług nie będzie już dostępna bezwarunkowo dla każdego, kto działa samodzielnie. W projekcie pojawia się warunek zatrudnienia. Jeśli przedsiębiorca nie zatrudnia żadnej osoby na etacie, może stracić prawo do preferencyjnej stawki. To bezpośrednio uderza w model, z którego korzysta ogromna część programistów, grafików, konsultantów i innych freelancerów działających w pojedynkę na ryczałcie, a więc dokładnie w grupę, dla której powstał ten serwis.

Warto podkreślić: to zmiana adresowana głównie do sytuacji, w których jednoosobowa działalność jest w praktyce substytutem zatrudnienia u jednego, powiązanego podmiotu (klasyczny scenariusz „wyszedłem z etatu na B2B, fakturuję wyłącznie byłego pracodawcę”), ale zapisana w ten sposób może objąć też uczciwych, niezależnych freelancerów pracujących solo dla wielu klientów. Ostateczny kształt przepisu i to, jak wąsko albo szeroko zostanie zdefiniowany warunek zatrudnienia, będzie miał ogromne znaczenie dla tego, kogo faktycznie dotknie.

Jeśli obecnie rozliczasz się ryczałtem 8,5% i działasz samodzielnie, to jest dokładnie ten typ zmiany, przy którym warto już teraz przeliczyć w naszym kalkulatorze formy opodatkowania, jak wyglądałaby Twoja sytuacja na podatku liniowym, na wypadek, gdyby ryczałt przestał się opłacać albo w ogóle Ci nie przysługiwał.

Status: projekt ustawy UD116, opublikowany na Rządowym Centrum Legislacji, etap opiniowania (marzec 2026). Planowane wejście w życie: 1 stycznia 2027 r.

Nowe stawki ryczałtu 15% i 17% dla podmiotów powiązanych

Ten sam projekt (UD116) wprowadza dwie zupełnie nowe stawki ryczałtu, których dziś w ogóle nie ma:

15% – dla przychodów z najmu lub dzierżawy pomiędzy podmiotami powiązanymi, od nadwyżki ponad 100 000 zł rocznie. Dotyczy to np. sytuacji, w której właściciel wynajmuje nieruchomość własnej spółce.
17% – dla przychodów z udostępniania znaków towarowych i innych praw własności intelektualnej podmiotom powiązanym (dziś takie przychody mogą korzystać ze stawki 8,5% lub 12,5%, mimo że wypłata w formie dywidendy wiązałaby się z podatkiem 19%).

Dla większości czytelników tego bloga, freelancerów i JDG bez struktur spółkowych, te dwie stawki nie będą miały bezpośredniego zastosowania. Wspominamy je jednak, bo dobrze pokazują kierunek całej nowelizacji: rząd chce ograniczyć konstrukcje, w których niższa stawka ryczałtu zastępuje wyższe opodatkowanie dywidendy w relacjach między powiązanymi podmiotami. To ważny kontekst, jeśli rozważasz w przyszłości przejście z JDG na spółkę i planujesz np. wynajem nieruchomości własnej firmie.

Status: projekt UD116, etap opiniowania, planowane wejście w życie 1 stycznia 2027 r.

PIT i CIT: ograniczenie kosztów dla usług między powiązanymi osobami

Kolejny element pakietu zmian dotyczy sytuacji, w której spółka płaci fakturę wspólnikowi prowadzącemu jednoosobową działalność opodatkowaną ryczałtem 8,5%, zamiast wypłacać mu dywidendę opodatkowaną 19%. Dziś taka konstrukcja pozwala częściowo obniżyć łączne obciążenie podatkowe (spółka odlicza fakturę jako koszt, a wspólnik płaci niższy ryczałt zamiast wyższego PIT od dywidendy). Projekt przewiduje ograniczenie możliwości zaliczania takich świadczeń do kosztów podatkowych CIT (podatku dochodowego od osób prawnych) po stronie spółki, właśnie po to, żeby ograniczyć opłacalność tego typu optymalizacji.

Wyłączenie nie obejmie jednak wszystkich sytuacji. Projekt przewiduje wyjątki m.in. dla świadczeń opodatkowanych według skali podatkowej po stronie osoby fizycznej oraz dla usług, które są następnie odsprzedawane klientom lub niezbędne do wytworzenia oferowanych towarów i usług. To temat bardziej zaawansowany, dotyczący głównie osób prowadzących równolegle spółkę i własną działalność. Jeśli to Twoja sytuacja, zdecydowanie warto skonsultować go indywidualnie z doradcą podatkowym, zamiast opierać decyzję wyłącznie na ogólnym opisie z artykułu.

Status: projekt UD116, etap opiniowania, planowane wejście w życie 1 stycznia 2027 r.

Limit 30-krotności składek ZUS w 2027 roku

Roczna granica podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej (po przekroczeniu której nie płacisz już tych dwóch składek do końca roku) jest ustawowo powiązana z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem na dany rok. Projekt ustawy budżetowej na 2027 rok zostanie formalnie przedstawiony dopiero jesienią, ale wstępna prognoza przeciętnego wynagrodzenia jest już znana ZUS-owi i służy do wyliczenia limitu. W praktyce oznacza to, że limit 30-krotności w 2027 roku będzie wyższy niż obowiązujące w 2026 roku 282 600 zł, a dokładną kwotę podamy tutaj, gdy tylko zostanie oficjalnie potwierdzona w ustawie budżetowej. Jeśli zbliżasz się do tego progu, sprawdź dokładnie, w którym miesiącu go przekroczysz, w naszym symulatorze progów podatkowych miesiąc po miesiącu.

Status: mechanizm ustawowy, wysokość znana dopiero po ustawie budżetowej na 2027 rok (jesień 2026).

Składka zdrowotna i finansowanie NFZ – reforma po stronie systemowej

Obok zmian bezpośrednio dotykających Twojego portfela toczy się też szersza reforma finansowania ochrony zdrowia, z horyzontem dojścia do poziomu 7% PKB nakładów na zdrowie do 2027 roku. W ramach tej reformy pojawił się projekt zmian w sposobie finansowania NFZ, który według szacunków jego autorów, miałby w pierwszym roku obowiązywania zwiększyć dochody i zmniejszyć wydatki Funduszu łącznie o około 16,6 mld zł, przy jednoczesnym ograniczonym wpływie na budżet państwa. To zmiana systemowa, nie bezpośrednio stawka, jaką płaci pojedynczy przedsiębiorca, ale warto ją znać, bo pokazuje szerszy kontekst, w jakim mogą pojawiać się kolejne korekty zasad naliczania składki zdrowotnej w najbliższych latach. Aktualne zasady naliczania składki zdrowotnej (obowiązujące od 2026 roku) opisaliśmy szczegółowo w kalkulatorze składki zdrowotnej.

Status: projekt reformy systemowej, na etapie analiz i konsultacji.

Rząd zapowiedział nowy próg PIT, wyższe CIT i dużo niższy limit dla ryczałtu AKTUALIZACJA (19 sierpnia 2026)

To najświeższa informacja w tym artykule, dlatego celowo umieszczamy ją jako osobną, wyraźnie oznaczoną aktualizację, zamiast wplatać w resztę tekstu. Kilka godzin przed ostatnią edycją tego artykułu, w środę 19 sierpnia 2026 roku, premier Donald Tusk wraz z ministrem finansów i gospodarki Andrzejem Domańskim ogłosili na konferencji prasowej pakiet zmian podatkowych szerszy niż opisany wyżej projekt UD116. To osobna, dodatkowa zapowiedź, więc warto ją potraktować oddzielnie od reszty artykułu, na razie z jeszcze większą ostrożnością niż projekt UD116, poniżej wyjaśniamy dlaczego.

Co konkretnie zapowiedziano:

Nowy, trzeci poziom skali PIT. Pierwszy próg podatkowy ma wzrosnąć ze 120 000 zł do 130 000 zł (wciąż ze stawką 12%). Dla dochodu w przedziale 130 000-150 000 zł ma obowiązywać nowa, pośrednia stawka 24%. Dopiero nadwyżka dochodu ponad 150 000 zł byłaby opodatkowana dotychczasową stawką 32%. Według zapowiedzi Ministerstwa Finansów zmiana objęłaby około 3,5 mln podatników rozliczających się na zasadach skali podatkowej, a maksymalna roczna korzyść dla podatnika ma wynieść do 3 600 zł.
Podwyżka CIT z 19% do 22% – ale tylko dla dużych firm, o przychodach przekraczających 50 mln euro (ok. 200 mln zł) rocznie, oraz dla podatkowych grup kapitałowych. To nie dotyczy zdecydowanej większości czytelników tego bloga, ale pokazuje kierunek: obniżka PIT dla klasy średniej ma być częściowo sfinansowana podwyżkami po stronie dużego biznesu.
Wzrost daniny solidarnościowej z 4% do 5% dla osób z dochodem powyżej 1 mln zł rocznie.
Obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu ewidencjonowanego z 2 mln euro do 250 tys. euro (czyli z ok. 8,6 mln zł do ok. 1,08 mln zł rocznie). To jest zmiana, na którą część czytelników tego bloga powinna zwrócić szczególną uwagę. To zupełnie inny mechanizm niż opisany wyżej warunek zatrudnienia z projektu UD116. Dotyczyłby każdego podatnika na ryczałcie przekraczającego nowy, znacznie niższy limit przychodów, niezależnie od tego, czy zatrudnia pracowników, czy nie. Jeśli Twoje roczne przychody na ryczałcie zbliżają się do 1 mln zł, to zdecydowanie temat do obserwowania, a nie do zignorowania.

Dlaczego traktujemy to na razie z jeszcze większą rezerwą niż projekt UD116: to, co opisujemy powyżej, to na razie zapowiedź polityczna z konferencji prasowej, a nie tekst projektu ustawy opublikowany w wykazie prac legislacyjnych. To wcześniejszy etap niż nawet „projekt na etapie konsultacji” opisany w naszej skali na początku artykułu. Historycznie zapowiedzi z konferencji prasowych bywały później istotnie modyfikowane, opóźniane albo wycofywane w całości, zanim w ogóle trafiły na papier w formie projektu. Warto też wiedzieć, że propozycja od razu spotkała się z krytyką opozycji (politycy PiS określili ją jako niewystarczającą wobec własnych postulatów), co pokazuje, że dyskusja polityczna wokół ostatecznego kształtu dopiero się zaczyna.

Co z tego wynika praktycznie: żadnych nieodwracalnych decyzji na tej podstawie, ale zdecydowanie warto zacząć obserwować dalszy rozwój sytuacji, jeśli Twój dochód roczny na skali podatkowej zbliża się do okolic 120 000–150 000 zł, albo Twoje przychody na ryczałcie zbliżają się do miliona złotych rocznie. Sprawdź swoją sytuację w naszym symulatorze progów podatkowych i wróć tutaj za kilka tygodni. Zaktualizujemy tę sekcję, gdy tylko pojawi się formalny projekt ustawy.

Status: zapowiedź polityczna z konferencji prasowej (19 sierpnia 2026), przed publikacją formalnego projektu ustawy. Planowane wejście w życie, jeśli zostanie utrzymane: 1 stycznia 2027 r.

Czym różni się zapowiedź z 19 sierpnia 2026 od wcześniej opisanego projektu UD116?

To dwie osobne sprawy, które akurat zbiegają się w czasie i dotyczą tego samego roku podatkowego. Projekt UD116 dotyczy głównie zmian w ryczałcie dla podmiotów powiązanych i ograniczeń w CIT. Zapowiedź z 19 sierpnia 2026 to szerszy pakiet: nowy, pośredni próg PIT (24% dla dochodów 130–150 tys. zł), podwyżka CIT dla dużych firm, wyższa danina solidarnościowa oraz znacznie niższy limit przychodów uprawniający do ryczałtu. Oba tematy mogą ostatecznie zostać połączone w jednym akcie prawnym albo procedowane osobno. Na razie traktujemy je jako odrębne, opisane w osobnych sekcjach tego artykułu.

Co realnie oznaczają te zmiany dla Ciebie już teraz

Nie czekaj z decyzjami do grudnia, bo kilka rzeczy warto przemyśleć już teraz, nawet zanim przepisy zostaną ostatecznie uchwalone:

Jeśli jesteś na ryczałcie 8,5% i pracujesz solo: przelicz alternatywny scenariusz na podatku liniowym w kalkulatorze formy opodatkowania, żeby wiedzieć, jak duża byłaby różnica, gdyby warunek zatrudnienia wszedł w życie w obecnym kształcie.
Jeśli rozważasz zatrudnienie pierwszej osoby w najbliższym czasie: ten projekt może być dodatkowym argumentem, żeby przyspieszyć tę decyzję, nie tylko z powodów biznesowych, ale też podatkowych.
Jeśli prowadzisz równolegle spółkę i JDG rozliczające się między sobą: to zdecydowanie temat na konsultację z doradcą podatkowym, a nie samodzielną interpretację ogólnego artykułu.
Jeśli zbliżasz się do limitu 30-krotności: obserwuj jesienne ogłoszenie ustawy budżetowej na 2027 rok, to wtedy poznasz dokładną nową kwotę limitu.
Jeśli rozważasz zmianę formy opodatkowania albo wariantu ZUS jeszcze w tym roku: sprawdź, w jakich terminach i na jakich zasadach możesz to zrobić, w naszym artykule o zmianie formy ZUS w trakcie roku. Łatwiej podjąć tę decyzję świadomie teraz niż w grudniowym pośpiechu.

Najczęstsze pytania

Czy te zmiany są już pewne, czy mogą się jeszcze nie wydarzyć?

Większość opisanych tu zmian to na sierpień 2026 roku wciąż projekty na etapie opiniowania, a nie uchwalone ustawy. Historia pokazuje, że projekty podatkowe w Polsce potrafią zmieniać kształt w trakcie prac legislacyjnych albo w ogóle nie wejść w życie w pierwotnej formie, dlatego traktuj tę listę jako „co warto obserwować”, a nie „co na pewno się wydarzy”.

Kiedy poznamy ostateczny kształt tych przepisów?

To zależy od konkretnego projektu. Wysokość płacy minimalnej powinna być znana do połowy września 2026 roku. Nowy limit 30-krotności poznamy po przyjęciu ustawy budżetowej na 2027 rok, zwykle jesienią. Zmiany w ryczałcie i PIT/CIT (projekt UD116) mogą zostać uchwalone w dowolnym momencie do końca 2026 roku, jeśli mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 roku.

Czy powinienem już teraz zmieniać formę opodatkowania w obawie przed tymi zmianami?

Nie ma jeszcze podstaw do pochopnych decyzji. Żaden z tych projektów nie jest jeszcze prawem. Warto natomiast wiedzieć, jaki miałbyś wybór, gdyby przepisy weszły w życie w obecnie proponowanym kształcie, żeby nie zaskoczyła Cię ta decyzja w grudniu, kiedy zwykle jest już mało czasu na spokojną analizę.

Skąd będziecie czerpać aktualizacje do tego artykułu?

Śledzimy Rządowe Centrum Legislacji, komunikaty ZUS i Ministerstwa Finansów oraz doniesienia wiodących portali podatkowych. Ten artykuł będzie aktualizowany w miarę postępu prac nad poszczególnymi projektami. Data ostatniej aktualizacji znajduje się w metadanych strony.

Podsumowanie

Rok 2027 przyniesie prawdopodobnie więcej zmian niż niejeden poprzedni rok, od w miarę pewnej podwyżki płacy minimalnej, przez potencjalnie bardzo istotną dla freelancerów rewizję warunków korzystania z ryczałtu 8,5%, po bardziej techniczne zmiany w CIT i finansowaniu NFZ. Żadna z tych zmian nie jest jeszcze ostatecznie przesądzona, ale kierunek jest wyraźny: ustawodawca chce ograniczyć konstrukcje optymalizacyjne, szczególnie te oparte na jednoosobowej działalności bez pracowników. Jeśli Twoja sytuacja pasuje do któregokolwiek z opisanych tu scenariuszy, potraktuj ten artykuł jako sygnał, żeby zacząć planować z wyprzedzeniem, a nie jako ostateczną instrukcję działania.

A jeśli szukasz księgowości online, faktoringu, kredytu online lub rankingu kont firmowych, to sprawdź koniecznie nasze polecane narzędzia dla przedsiębiorców.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Opisuje projekty ustaw, które na dzień publikacji nie zostały jeszcze uchwalone i mogą ulec zmianie w toku prac legislacyjnych. Nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przed podjęciem decyzji finansowych warto zweryfikować aktualny stan prac legislacyjnych i skonsultować się z księgowym lub doradcą podatkowym.